خانه / معرفی جامعه الاسلامیه مدینة العلوم خاش / مولانا محمد عثمان در گفتگو با سنت آنلاین از چگونگی درس تفسیر قرآن می‌گوید
مولانا محمد عثمان در گفتگو با سنت آنلاین از چگونگی درس تفسیر قرآن می‌گوید

مولانا محمد عثمان در گفتگو با سنت آنلاین از چگونگی درس تفسیر قرآن می‌گوید

molana-osmanاشاره: مولانا محمد عثمان ( حفظه الله) که در محافل، از او به عنوان ”شیخ القرآن“ یاد می‌شود، یکی از علمای برجسته بلوچستان است. وی مدیر مدرسه علوم دینی مدینه العلوم خاش و امام جمعه‌ی مسجد جامع الخلیل این شهر است و سال‌هاست کلاس تفسیر قرآن را برای گروه‌های مختلف مردم دایر کرده است. ایشان در اوّلین روز از اردیبهشت ۱۳۹۵، طی سفری به شهر گُشت، از مدرسه ”عین العلوم“ و مجلس علمی بازدید به عمل آورد و فرصتی مغتنم برای دست‌اندرکاران ”سنت آنلاین“ به دست آمد تا گفتگویی با ایشان در مورد چگونگی درس تفسیر قرآن داشته باشند.

آنچه در ذیل می‌خوانید، حاصل این گفتگوست.

سنت آنلاین: جناب مولانا! دوست داریم مختصری از پیشینه‌ی تفسیر در بلوچستان را از زبان شما بشنویم؟

مولانا محمد عثمان: تا آن‌جایی‌که بنده اطلاع دارم برای اوّلین بار مولانا عبدالغفور اقدام به راه‌اندازی درس تفسیر در مدرسه‌ی اشاعت التوحید زاهدان نمود. مولانا تا دو سال درس تفسیر را ادامه داد که بعد از گذر دو سال متوقف شد. ایشان بنا به عواملی به کویته‌ی پاکستان هجرت نمود و بنده طی سفری خدمت ایشان حاضر شده به ایشان گفتم: چرا درس تفسیر شما متوقف شده است‌؟ در جواب فرمود: بنده شخص دیگری را برای ادمه‌ی درس تفسیر مقرر می‌کنم و همچنین اگر شخص دیگری اقدام به درس تفسیر نماید، پسندیده است.

سنت آنلاین: جناب مولانا شما از چه زمانی درس تفسیر را آغاز کردید؟

مولانا محمد عثمان: بنده در اوایل، ترجمه و تفسیر را ویژه کارمندان و عموم مردم در شب‌ها دایر کردم و بعد از گذشت یک سال، تقریباً حدود سال ۱۳۶۶ اوّل شعبان به ملاقات حضرت استاد رفتم و درست دوره تفسیر هم شروع شده بود. به استاد گزارش دادم: مدتی است که درس ترجمه و تفسیر را شروع نموده‌ام، اگر صلاح بدانید امسال در دوره شرکت می‌کنم و اگر چنانچه دستور دیگری باشد در خدمتم.

استاد فرمود: نیازی به خواندن نیست؛ بنده برای شما یک تأییدیه می‌نویسم، که این تأییدیه در پوسترهای تبلیغاتی گنجانده شده است.

در همان سال با ۶ نفر طلبه درس تفسیر را آغاز نمودیم والحمد لله تا به حال جاری است، بعد از بنده، مولانا نعمت الله نیز اقدام به درس تفسیر نمودند. جای بسی شکر است که الآن در هر شهری دوره‌ای دایر گردیده است.

سنت آنلاین: شما علاوه از مولانا جاجروی نزد علمای دیگر پاکستان درس تفسیر خوانده‌اید؟

مولانا محمد عثمان: خیر. مولانا جاجروی رحمه الله شاگرد شیخ احمدعلی لاهوری است که ایشان اولین امیر جماعت پاکستان می‌باشد. و دومین شیخ که استاد بنده می‌باشد، حضرت شیخ القران مولانا غلام الله خان رحمه الله است و حضرت مولانا علام الله خان می‌فرمود: هر کس می‌خواهد برای دوره تفسیر نزد من بیاید، اول باید نزد مولانا عبدالغنی جاجروی برود.

سنت آنلاین: روش تفسیر مولانا جاجروی را به صورت اختصار برایمان بازگو نمایید.

مولانا محمد عثمان: حضرت شیخ جاجروی به همان شیوه‌ی شیخ حسین علی رحمه الله تدریس می‌کرد. جواهر القرآن حضرت شیخ القرآن مولانا غلام‌الله خان مختصر است و تفسیری که حضرت شیخ جاجروی بنام القرآن المفصل نوشته است، مفصل‌تر است؛ به طور مثال در ذیل هر آیه منبع هر تفسیر ذکر شده است.

سنت آنلاین: آیا روش علامه جاجروی همان روش شاه ولی الله دهلوی است یا خیر؟

مولانا محمد عثمان: در اصل این شیوه معروف به شیوه‌ی شاه ولی الله است و سند همه ‌ما به شاه ولی الله می‌رسد. اولین کسی که قرآن را در هند به زبان فارسی ترجمه کرد، شاه ولی الله بود و اولین کسی که قرآن را به اردو ترجمه کرد، شاه عبدالقادر پسر ایشان است.

سنت آنلاین: آیا تحصیلات شما فقط در بدرالعلوم پاکستان بوده یا جاهای دیگری نیز تحصیل نموده‌اید؟

مولانا محمد عثمان: اکثر تحصیلاتم را در مدرسه رحیم‌یارخان پنجاب سپری نمودم و به مدت یک‌سال علوم بلاغت و فنون دیگر را در مدرسه مظاهر العلوم ظاهر پیر رحیم‌یارخان در محضر مولانا منظوراحمد نعمانی و مولانا حافظ عبدالکریم سپری نمودم.

سنت آنلاین: شما علاوه از روش علامه جاجروی از چه تفاسیر دیگری در مباحث استناد می‌کنید؟

مولانا محمد عثمان: من از تفاسیر مختلفی در این زمینه استفاده می‌کنم که هر تفسیری یک ویژگی دارد، از جمله تفسیر معارف القرآن، تفسیر معارف القرآن مولانا ادریس کاندهلوی رحمه الله، تفسیر محمود تفسیر صفوه التفاسیر، تفسیر مظهری ابن کثیر، روح المعانی و تفسیر کبیر.

سنت آنلاین: پیام شما به اصحاب مدارس در رابطه با درس تفسیر قرآن چیست؟

مولانا محمد عثمان: الله تعالیٰ برای هدایت بشر قرآن را نازل کرده است؛ همان‌طور که معروف است تمام علوم و تمام فنون در پرتو قرآن است. حدیث نیز تفسیر قرآن است و پیام من به طلاب عزیز این است که آنان ۱۲ سال برای درس نظامی وقت می‌گذارند، لذا بر آن‌ها لازم و ضروری است که برای فهمیدن قرآن وقت مستقل بگذارند. درست است که در دوره تحصیلی تفسیر بیضاوی و تفسیر جلالی هستند، اما این کافی نیست!

اوّلاً! این تفسیر جلالین با اغراض و مقاصدی که دارد در مدارس خوانده نمی‌شود.

دوم این است که پیوسته نیست و تمام نمی‌شود و لازم است که طلاب خود را برای تفسیر آماده نموده، وقت مستقل بگذارند، این به دو علت است: ۱- مقصود در آن درس پیوسته است؛ یعنی کاملاً ربط آیه به آیه، سوره به سوره، و بعد موضوعات تکرار می‌شوند. ۲- از قرآن مفهوم کلی در ذهن می‌آید، به همین سبب حداقل شرکت در دو دوره لازم است؛ زیرا در دوره‌ی اول فقط می‌شنود که قرآن در چه موضوعاتی بحث می‌کند و سال دوم آن موضوعات در ذهن جایگزین می‌شود.

دیگر اینکه اصحاب مدارس اعطای سند دانش آموختگی را منوط به گذراندن یک دوره‌ی تفسیر بکنند.

سنت آنلاین: از اینکه وقتتان را در اختیار ما قرار دادید، سپاسگزاریم.

درباره‌ الخليل آنلاين

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*